Maaike bij Zomergasten (fictie)

Ik ben verslaafd aan ‘Zomergasten’. Niet alleen heb ik een zwak voor intellectuele flirt Joris Luyendijk, ook vind ik het mateloos interessant wie wat kijkt, en vooral waarom. Niet zelden schafte ik na het zien van Zomergasten een film, boek of abonnement op een tijdschrift aan. Vanavond zat ik weer eens vastgelijmd aan de buis en vroeg ik mij af hoe ‘ik zou zijn’ in dit programma. Een impressie (en zie vooral ook de zin onderaan impressie: tips om te lezen/zien/horen??? Hierrrr ermee!)

Joris: “Vertel eens iets over dit fragment?”
Maaike: “Nou Joris…”
(Joris lacht en geeft een knipoog)
(Maaike kijkt een seconde ongemakkelijk, voelt zich gevleid en glimlacht naar Joris met geloken ogen)
Maaike: “Dit is een fragment van ‘Kopspijkers’, van de VARA. Piet Vroon is te gast, samen met Emile Ratelband. Ze krijgen ruzie omdat Vroon niet gelooft in Neuro Linguistisch Programmeren (mensen positief lullen, red.) en Ratelband wel.”
(Fragment. –te vinden op Youtube, red.-)
“Het is me altijd bijgebleven dat Vroon kort daarna overleed. Het was geen zelfmoord volgens zijn biografie, maar dat is lange tijd nog onduidelijk gebleven. Ik zat met een soort permanent moralistisch schuldgevoel over de Nederlandse journalistiek. Ik had het gevoel dat er veel effectbejag was bij dit subject, maar weinig inhoud. Het is voor mij, terugkijkend, exemplarisch voor de hedendaagse westerse journalistiek. Het gaat om sensatie, niet om inhoud. Kijk maar naar de verslaggeving over ‘The War On Terror.’ Wat is Terror? Door een onderwerp zo identiteitsloos te maken, creëer je veel makkelijker een anoniem vijandbeeld dan dat je bijvoorbeeld zegt: wij zijn bang voor fundamentalistische islamieten die een agressieve houding hebben tegenover de westerse wereld. Overigens was ik nog jong, tijdens dit fragment. Ik had nog niet veel kaas gegeten van journalistiek, maar ik kreeg gewoon buikpijn bij dit fragment, het voelde niet goed. “
(Joris knikt geïnteresseerd naar Maaike)
(Maaike speelt met een krul in haar haar. Slaat haarl lange wimpers op naar Joris en toont een lichte glimlach. Zwijgt.)
(Joris zegt ook niks)
Maaike: “Ha, je zwijgt. Dat is een bekende journalistieke truc om mij aan het praten te krijgen.”
(Joris knikt naar Maaike)
(Maaike knikt naar Joris)
(Joris knikt naar Maaike)
Maaike: “Je spiegelt me. Da’s toch een bekende journalistieke truc om mijn sympathie te wekken?”
(Maaike gaat anders zitten)
(Joris gaat ook anders zitten)
Maaike: “Maar ik vind je wel een lekker ding hoor. Je hebt een vrouw en kinderen he?”
(Joris knikt)
“Jammer hoor.”
(Joris kijkt een seconde ongemakkelijk, voelt zich waarschijnlijk gevleid en glimlacht met geloken ogen)
(Volgende fragment)
Joris: “En dit?”
Maaike: “Dit is ‘La Fille sur la Pont’ (te vinden bij sommige filialen van Plato, red.). Een film over een meisje, gespeeld door Vanessa Paradis, dat assistent wordt van een messenwerper, want hij heeft haar gered van een zelfmoordpoging op een brug. ‘Pont’ is brug in het Frans.”
Joris: “Dat weet ik toch.”
Maaike: “Oja, ik was even vergeten dat jij heel veel weet.”
(Joris lacht en knikt)
(Maaike gaat even rechtop zitten zodat haar décolleté iets beter uitkomt)
Maaike: “Het gaat over de pijnlijkheid van liefde. De zelfopoffering, het grenzeloze vertrouwen, het risico om gekwetst te worden.”
(Joris knikt geïnteresseerd)
“Dat heeft iedereen. Het is een universeel gegeven dat liefde mooi is, maar verliefd zijn doet ook altijd een beetje pijn.”
(Joris knikt)
(Maaike knikt terug en pakt lipgloss uit het zakje van haar dure, speciaal voor de gelegenheid aangeschafte colbert. Strijkt met haar vinger over haar lippen en schuift de lipgloss open. Werkt lippen bij.)
Maaike: “Even ‘damage controll’, hoor. Ik zit hier tenslotte drie uur.”
(Joris knikt)
(Maaike kijkt op, lacht breeduit en strijkt met haar hand langs haar wang. Dan kijkt ze even bedenkelijk.)
Maaike: “Zeg Joris?”
Joris: “Ja, Maaike?”
Maaike: “Jij gaat altijd heel mooi mee op het ‘level’ van je geïnterviewden. Je bent bijna letterlijk een spiegelbeeld van ze. Betekent dat dat ik veel zwijg en knik?”
Joris: “Nee hoor, vandaag maak ik een uitzondering. Jij lult vooral veel.”
Maaike: “Dus je spiegelt me tegenovergesteld? Als het ware een negatief van hoe ik me gedraag?”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Dus zoveel als jij zwijgt, zoveel lul ik?”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Daar moet ik dan toch iets aan doen.”
(Fragment)
Maaike: “Dit is ‘Awakenings’ (te vinden bij zeer oude videotheken, op VHS, red.). Een film over neuropsycholoog en schrijver Oliver Sacks. In de jaren twintig van de vorig eeuw was er een epidemie van een soort slaapziekte, Encefalitis Lethargica, en daar ontwikkelde hij een medicijn voor. Of, dat wil zeggen, hij kwam erachter dat een medicijn tegen Parkinson ook hielp tegen die slaapziekte. Probleem was alleen dat mensen na verloop van tijd weer in die apatische situatie terechtkwamen. En ze waren zich ervan bewust. Dat was het wrange. Een van de hoofdrollen wordt schitterend vertolkt door Robert de Niro, als zo’n patïent.”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Wat… Lul ik teveel?”
Joris: “Nee, ik wachtte gewoon tot je het ging uitleggen.”
Maaike: “Wat een psychologisch spelletje zeg, dat ‘Zomergasten’.”
(Joris gooit een flirterige blik over tafel)
Maaike: “Grrrr…”
Maaike: “Oh, zei ik dat hardop?
Maaike: “Wat ik zo mooi vond aan die film. Eh… ”
(Maaike weet niet meer wat ze moet zeggen. Kijkt dan Joris twintig seconden in zijn ogen, de spanning is te snijden. Kleine zweetdruppeltjes verschijnen op Maaikes voorhoofd.)
Maaike: “Warm he, zo’n studio.”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Ik vat deze film op als een metafoor. Het streven van de mens naar een onhaalbaar doel. We leven met de zekerheid dat er maar één destinatie is, de dood. De Niro is in deze film voor mij een soort metafoor van de mens. Zodra hij zijn sterfelijkheid onderkent, maar niet accepteert, is hij reddeloos verloren.”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Ofzo.”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Maar misschien is het vooral een film over die ziekte hoor, ik zeg ook maar wat. Bij ‘Zomergasten’ moet je toch altijd een diepgaande psychologische waarde toekennen aan tv-fragmenten…
(Joris zwijgt en knikt)
(Het blijft lang stil)
Maaike: “Zeg, Joris?"
Joris: "Ja?"
Maaike: "Vind je mij een beetje intellectueel?”
(Joris zwijgt en knikt)
Maaike: “Zeg, Joris. Zullen we zo even een dure wijn doen in de VPRO-bar? Hmmm?”
Joris: “Grrrr…”
Maaike: “Grrrr…”


ANDERE ‘ZOMERGASTEN TIPS’ HOOR IK OOK GRAAG. WELKE FILM MOET IK ZIEN, BOEK MOET IK LEZEN, CD MOET IK GEHOORD HEBBEN?